Uren, dagen, maanden, jaren, vliegen als een schaduw heen. Ook dit jaar is weer bijna ten einde. En elk jaar weer nemen we een klein beetje afscheid. Dat afscheid kwam ook toen mijn vader 9,5 jaar geleden overleed aan de hersentumor.

De jaren waarin ik mocht opgroeien als kind met mijn vader werd 2016 het laatste jaar, de maanden die we samen beleefden werd mei de laatste maand. De datum waarop het afscheid steeds dichter bij kwam was 28. En de uren van net begonnen dag tikten de 4 aan. En de laatste 45 minuten tikten weg. Toen nog een zucht en we wisten het, er komt er nooit meer één. 

Met oudejaarsavond werd de naam van mijn vader voorgelezen, overleden in de leeftijd van 60 jaar. De laatste keer dat zijn naam genoemd werd in de kerk. Elk jaar met oudejaarsavond hoor ik nog de naam van mijn vader door de kerk echoën. Het is zo definitief. 

Het zijn herinneringen die terug komen op de dagen waarvan je het verwacht. Maar ook op uren, maanden en jaren waarin je het niet verwacht. Of waarin je zo plotseling weer met de dood in aanraking kom, zoals het overlijden van patiënten. Je staat erbij, je hoort de laatste ademhalingen en dan, na die laatste zucht voel ik ook geen hartslag meer. Beelden van mijn vader komen dan weer naar boven. Gevoelens, diep weggestopt vinden een uitgang naar buiten zodra het kan en mag. Niet tijdens m’n werk, want dat is niet professioneel. Maar gewoon onder de autorit naar huis. Of bij een bezoek aan de begraafplaats. En dan sta ik weer even stil bij het stervensuur van mijn vader. 

En zo gaan al de herinneringen en verdriet in een rugzak mee, de uren, dagen, maanden en jaren door. En het heeft me gemaakt tot de persoon die ik nu ben. Soms wordt de tas wel eens open gemaakt. De ene keer door mijzelf, om bewust stil te staan bij herinneringen vol liefde. Soms wordt hij opengegooid door een plotselinge gebeurtenis die ik niet aan zag komen, maar me zo bepaald bij de herinneringen. En soms wordt er wel eens door anderen gevraagd om eens wat uit de tas te halen, om te vertellen hoe het nu is. Daarna gaat alles er weer in en wordt de rits weer gesloten. 

En zo heeft ieder persoon een eigen rugtas mee die ook in het afgelopen jaar de uren, dagen en maanden gehangen heeft op de schouders van groot en klein, jong en oud. De ene rugtas is groter en duidelijker zichtbaar. Een andere is soms zo klein dat hij bijna onzichtbaar is. Soms is hij misschien wel verstopt. Maar het gewicht ervan voelt niemand anders dan de persoon die hem draagt. 

Wat zou het groot zijn als we soms eens wat van de inhoud in het gebed voor God’s aangezicht mogen neerleggen. We zijn zo geneigd om na het gebed alles weer in te pakken en mee te torsen. Maar mochten we nu maar eens wat achterlaten voor Zijn aangezicht en hulp en bijstand alleen van Hem te verwachten. En dat we Zijn juk mochten dragen, want dan hebben we álles. Ook dit nieuwe jaar weer. Ook als de uren, dagen en maanden elkaar weer gaan opvolgen. 

Want Hij zegt het in Mattheüs 11 : 28-30:

Komt tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven.

Neemt Mijn juk op u, en leert van Mij dat Ik zachtmoedig en nederig van hart; en gij zult rust vinden voor uw zielen.

Want Mijn juk is zacht, en Mijn last is licht.

Corine van Luttikhuizen (1999) heeft in 2016 haar vader verloren aan een hersentumor. In het dagelijks leven is zij verpleegkundige in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede en werkt zij thuis in de schapenhouderij. In deze blogs deelt ze hoe herinneringen en rouw in het dagelijks leven invloed hebben.

Zaterdags had je een verjaardag, je viel… Wat is er met je aan de hand??? Zondag werd je weer niet goed… Je belde de HAP. Advies van de HAP was, maandag morgen maar gelijk naar de huisarts. Maandag morgen ben je daar naar toe gegaan… wat zal hij zeggen? De huisarts vertrouwt het niet en stuurt je door naar het ziekenhuis.

Daar ga je, lopend het ziekenhuis in, je tas met spullen bij je voor het geval dat je moet blijven. En inderdaad je moet blijven, is de borstkanker van negen jaar geleden terug gekomen? Heb je uitzaaiingen? En waar??? Allemaal vragen en geen antwoord.

Er gaat een noodsignaal door onze familie app, we zijn allemaal verslagen.

Zelf voelde je aan… dit gaat niet goed. Twee dagen later hoorde je dat je uitzaaiingen had ook in je hoofd. Wat kunnen ze nog voor je doen??? Welke behandelingen zijn er nog mogelijk??? Misschien bestralen? Misschien chemo?

Dag na dag voor ons allemaal niet te bevatten, zagen wij je lichaam afgebroken worden. We bleven bidden, vragen, roepen: Heere, ontferm U… Heere, denk U aan haar…

Binnen een week werd lopen moeilijk, eten ging bijna niet meer. Je kreeg een sonde, wat was je misselijk. Na ruim een week werd je met spoed naar het Erasmus MC in Rotterdam gebracht, je moest geopereerd worden, er werd een drain in je hoofd geplaatst.

Daar lag je. Zo ziek… Wat een smart bij je lieve man, je kinderen, je moeder en wij als naaste. Een week lag je in het Erasmus… Maandag waren we bij je… ik zag je tranen en veegde ze weg. Je wilde niet huilen… altijd wilde je sterk zijn.

We lazen bij je Psalm 130… uit de diepte roep ik tot U…We baden met elkaar. Onze gedachten waren steeds bij jou in het ziekenhuis… en woensdag, we hadden geen rust thuis, en zijn weer naar jou toe gegaan.

Wat was je ziek, wat was je ver weg….We merkten aan je dat je ons wel hoorde.. we hielden jouw hand vast… ons hart huilde… We hebben allemaal nog gezegd, dat we zoveel van je hielden.

We lazen Psalm 116… of je het noch hoorde wisten we niet. Toch sloeg je nog even je ogen op en zwaaide…

Weer zag ik je tranen… Weer veegde ik ze weg. Ik huilde om jou…

Vrijdag morgen waren we weer bij je… en we zagen gelijk dit gaat niet goed.

De behandelingen moesten stoppen, de sonde ging er uit, het infuus werd afgekoppeld, zuurstof ging er af. Je kreeg morfine… je lijden was zwaar.

Afscheid nemen doet zo’n pijn… losgescheurd van iemand die je lief is…

Na 18 dagen stierf je…

De “je“ in dit stuk was mijn geliefde zus 62 jaar.

Hier houden mensen woorden op.

Prediker 12 vers 1: ´En gedenk aan uw Schepper in de dagen uwer jongelingschap, eer dat de kwade dagen komen en de jaren naderen van dewelke gij zeggen zult, ik heb geen lust in dezelve.´

G.H. de Waard – Vuyk

Op de Contactdag Najaar 2025, zaterdag 15 november 2025 in Bethlehemkerk in Woerden, hield ds. D.C. de Pater uit Woudenberg zijn lezing met als thema ‘Het leven van het gezin’ met als uitgangspunt Psalm 23.

“Onvergetelijk is het jongerenweekend waar ik aan deel heb genomen. Waardevol om zelf te kunnen delen, maar ook te ontvangen van wat anderen als verlies en Winst hebben ervaren rond kanker“

_Thema:
Verlies geeft verandering

Aan de hand van dit thema maken we kennis met elkaar, doen we de Bijbelstudie en werken we de creatieve opdracht uit.

Voor wie?
Heb jij kanker of ben je daarvan hersteld? Heeft iemand uit jouw gezin kanker of gehad? Heb jij je vader, je moeder of je broer/zus verloren door kanker? En ben jij jong-volwassen (ongeveer 18 < 35 jaar)? Dan ben je van harte welkom!

Wat mag je verwachten?
Contact met jongeren die hetzelfde meemaken of hebben meegemaakt. Samen luisteren naar wat Gods Woord ons te zeggen heeft. We leren elkaar kennen. Onderzoeken wat de Bijbel ons wil leren rondom het thema. En we werken het thema creatief uit voor een tastbare herinnering. Verder veel ruimte voor het ontmoeten van elkaar. Lees meer in de verhalen van die jou voor gingen!

Of ga direct naar terugblik laatste weekend

Wie is de leiding?
Het bestuur zorgt voor deskundige leiding en ziet erop toe dat de sfeer, onderlinge omgang en inhoud overeenkomstig Gods Woord is.

Waar?
Gasterij de Zwarte Schuur – Ottoland

Wanneer?
D.V. vrijdagmiddag 24 tot zaterdagavond 25 januari 2025

Wat zijn de kosten?
De kosten van worden gedekt door een vrijwillig bedrag van de deelnemers, aangevuld met de giften van donateurs, kerkenraden en sponsor(-acties). De reiskosten naar en van de locatie zijn voor eigen rekening.

Let op! Bij de vraag over je verwachting s.v.p. vermelden in welke relatie jij tot het onderwerp staat.

Help mee het jongerenweekend onder de aandacht te brengen en verspreid dit bericht!

Je kunt hiervoor ook deze afbeelding gebruiken om te delen op social media.

Oudejaarsavond, een avond waarbij er teruggezien wordt op het voorbij gesnelde jaar. Een avond waarop ook de namen worden voorgelezen van hen die ons zijn ontvallen. Nieuwjaarsdag, een dag waarop vooruit gekeken wordt. Verwachtingen wat het nieuwe jaar ons brengen zal, maar er ook nog zo veel verborgen is.

Het blijft in m’n herinneringen naar boven komen. Onze laatste oudejaarsavond samen. Ook wij keken terug. Een jaar is voorbijgegaan met daarin zo’n ernstige boodschap. Mijn lieve vader is ongeneselijk ziek. Na deze boodschap die klonk eind april 2015 volgden maanden van grote zorgen. Mijn vader moest twee weken na de boodschap met spoed geopereerd worden om tumorweefsel te verwijderen, omdat hij zo hard achteruit ging. Maandag kon hij lopen met een stok, dinsdag met de rollator, woensdag zat hij in de rolstoel en donderdagavond lag hij met uitval links al bijna in coma. Mijn vader kreeg na de operatie ernstige complicaties die elkaar afwisselden met soms maar 1 dag rust tussendoor. Na een ziekenhuisopname van ruim 8 weken volgden er maanden van betrekkelijke rust. Waarin mijn vader weer wat energie had om te doen ondanks de bestralingen en chemo die hij kreeg. Het waren goede maanden waarin we als gezin redelijk normaal konden leven. Maar wel met de gedachte dat die rust ook voorbij zal gaan.

De laatste verjaardag van mijn vader in november. We wisten dat het zijn laatste verjaardag zou zijn. Op die dag kregen we ook te horen dat de tumor weer gegroeid was ondanks de chemo en bestralingen en dat een operatie weer zou moeten volgen om tumorweefsel weg te halen. Deze keer beter voorbereid dan de eerste keer. Ondanks dat volgden opnieuw weer vele ernstige onverwachte complicaties waarbij we opnieuw meerdere malen opgeroepen werden en gevreesd hebben voor zijn leven. Het werd al snel duidelijk dat hij met de kerstdagen en de jaarwisseling in het ziekenhuis zou moeten doorbrengen.

Oudejaarsavond zijn mijn moeder, broer en ik na de kerkdienst opnieuw naar het ziekenhuis gegaan om onze laatste jaarwisseling samen als gezin mee te maken. Het oude jaar uit met zoveel zorgen. Het nieuwe jaar in met nog meer zorgen. We wisten dat het een moeilijk jaar zou worden. Mijn vader zou niet meer beter worden en zal menselijkerwijs gesproken niet lang meer te leven hebben. Maar hoe het zal gaan, dat lag verborgen.

En elk jaar weer moet ik op oudejaarsdag terug denken aan de jaarwisseling in het ziekenhuis. We wensten elkaar toen het beste toe voor het nieuwe jaar. Maar ook wetend dat de volgende oudejaarsavond de naam genoemd zal worden van mijn lieve vader. Elke oudejaarsavond voel ik nog weer extra die lege plek. Het gemis. Het verdriet. En rouw ik met de andere rouwenden om het verlies van dierbaren. En kijken we het nieuwe jaar tegemoet, onwetend wat die zal brengen. Meelevend met hen die in grote zorgen leven en weten of vrezen dat het hun laatste jaarwisseling zal zijn.

Een stem zegt: Roep.
En hij zegt: Wat zal ik roepen?
Alle vlees is gras en al zijn goedertierenheid als een bloem des velds.
Het gras verdort, de bloem valt af, als de Geest des HEEREN daarin blaast;
Voorwaar, het volk is gras.
Het gras verdort, de bloem valt af;
Maar het Woord onzes Gods bestaat in der eeuwigheid.
Jesaja 40 : 6-8

Corine van Luttikhuizen

Corine (25 jaar) heeft in 2016 haar vader verloren aan een hersentumor. In het dagelijks leven is zij verpleegkundige in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede en werkt zij thuis in de schapenhouderij. In deze blogs deelt ze hoe herinneringen en rouw in het dagelijks leven invloed hebben.

“Onvergetelijk is het jongerenweekend waar ik aan deel heb genomen. Waardevol om zelf te kunnen delen, maar ook te ontvangen van wat anderen als verlies en Winst hebben ervaren rond kanker“

Voor wie?
Heb jij kanker of ben je daarvan hersteld? Heeft iemand uit jouw gezin kanker of gehad? Heb jij je vader, je moeder of je broer/zus verloren door kanker? En ben jij jongvolwassen (bijna 18 < 30 jaar)? Dan ben je van harte welkom!

Wat mag je verwachten?
Contact met jongeren die hetzelfde meemaken of hebben meegemaakt. Samen luisteren naar wat Gods Woord ons te zeggen heeft. We leren elkaar kennen. Onderzoeken wat de Bijbel ons wil leren rondom het thema. En we werken het thema creatief uit voor een tastbare herinnering. Verder veel ruimte voor het ontmoeten van elkaar. Lees meer in de verhalen van die jou voor gingen!

Wie is de leiding?
Het bestuur zorgt voor deskundige leiding en ziet erop toe dat de sfeer, onderlinge omgang en inhoud overeenkomstig Gods Woord is.

Waar?
Groot Pepersgoed te Hoevelaken (goed bereikbaar per auto of OV).

Wanneer?
D.V. vrijdag 2 en zaterdag 3 februari 2024. Aankomst vrijdag vanaf een uur of 17 uur en tot circa zaterdag 16:00 uur.

Wat zijn de kosten?
Daar het bestuur voor dit Jongerenweekend giften reserveert, vragen we een kleine bijdrage in de onkosten van € 15,00 per deelnemer. De reiskosten naar en van de locatie zijn verder voor eigen rekening.

Het aantal plaatsen voor deelnemers is beperkt en wordt op basis van aanmelding verwerkt.

Let op! Bij de vraag over je verwachting s.v.p. vermelden in welke relatie jij tot het onderwerp staat.

Help mee het jongerenweekend onder de aandacht te brengen en verspreid dit bericht!

Je kunt hiervoor ook deze afbeelding gebruiken om te delen op social media.

Daar stonden we dan, de uitslag nog onbekend, troostend de armen om elkaar heen. Bang om wat komen gaat en verdrietig over de ellende die ons treft. Met een niets ziende blik naar buiten. Tot plots de wolken wijken en een zonnestraal naar binnen op ons valt. Het licht en warmte van de zonnestraal doet ons goed. De natuur bemoedigt ons. Een glimlach breekt door en verwachting in ons hart stijgt op. God is de Getrouwe. Hij zal maken dat wij ons verwond’ren moeten.

De laatste maanden van het jaar zijn de donkerste. Een voor mij bekende man zei, na behandeld te zijn voor longtumor, ik ruik als het de tijd is waarin ik behandeld ben. Hij kon dat aan de natuur en tijd van het jaar merken. Zelf ben ik zowel in het voorjaar, als een jaar later in het najaar behandeld. De donkerste maanden van het jaar vond ik eerder knus. Het licht en de warmte binnen, samen in het weekend rond het haardvuur. De adventstijd en het samen zingen van de liederen over de geboorte van Jezus vond ik verwachtingsvol. Na mijn behandelingen zijn het de dagen van duisternis en tel ik ze af tot de kortste dag. Dan nemen de uren van licht weer toe. Na de feestdagen gloort het nieuwe jaar. De onrust van oud en nieuw liggen dan achter ons. Een jaar van verwachting voor ons.

Het zijn de donkere dagen en de uren van duisternis, die vooraf gaan aan het licht. Want licht verdrijft de donkerheid en duisternis uit het zicht. Zowel in het rijk van de natuur als in het koninkrijk van God. De aarde nu was woest en leeg, en duisternis was op de afgrond. En de Heilige Geest zweefde op de wateren (Gen1v2). En God zei: Daar zij licht! Na de zondeval bedekten en verborgen Adam en Eva zich. Tot God hen tevoorschijn riep en voor Hij hen uit de hof zond, beloofde dat het Licht hen zou opgaan. Toen op Abram een schrik en grote duisternis viel, verscheen God hem (Gen15v12). Als Mozes zijn hand uitstrekte naar de hemel, kwam er een dikke duisternis in heel Egypteland, maar bij al de kinderen van Israël was het licht in hun woningen (Ex10v22). Micha profeteert: wanneer ik in duisternis zal gezeten zijn, zal mij de HEERE een Licht zijn (Micha7v8). Zacharias zingt in zijn lofzang over ‘de Opgang uit de hoogte’, de Messias, die komen zou om te verschijnen degenen die gezeten zijn in duisternis en schaduw van de dood (Lukas1v78-79). In de nacht omscheen de herders de heerlijkheid van de HEERE, verkondigend hen grote blijdschap. Namelijk dat hen heden geboren is de Zaligmaker (Lukas2v9-11). Jezus hing aan het kruis in een drie uur dikke duisternis. Tot Hij met grote stem Zijn geest in Vaders handen gaf (Lukas 23v46) en na drie dagen in de morgenstond met Zijn opstanding hét Licht opging (Lukas24v1-4). En als Jezus weerkomt zal het zijn zoals Zijn discipelen Hem hebben zien heenvaren. Maar Hij komt als een dief in de nacht en roept ons op om in de duisternis te waken. Wees dan ook bereid; want in welk uur je het niet meent, zal de Zoon van de mensen komen (Lukas12v40).

Verdriet om geliefden die wij missen voelt, als duisternis die om je heen hangt. Meer nog op feestdagen als zij pijnlijk gemist worden. Lijden aan kanker of de gevolgen van behandelingen is moeilijk(er) als er om je heen feest van de geboorte van Jezus gevierd wordt. Misschien wens je wel dat deze dagen snel voorbij zijn en dat de duisternis in hart en huis wijkt. Wees welgemoed, geloof in de geboren en gekruiste Heiland. Hij heeft voor die in Hem gelooft het Licht, de verlossing voortgebracht! MAAK u op, word verlicht, want uw Licht komt, en de heerlijkheid des HEEREN gaat over u op (Jesaja60v1). Weet dat die geloven alle dingen meewerken om in Zijn heerlijkheid te worden opgenomen. Om dan altijd met de Heere te wezen. Zo dan, vertroost elkander met deze woorden (1Tess4v17-18).

Henk-Jan Koetsier

De verenigingen In de knop gebroken, Naamloos Verdriet, Samen Alleen en de stichting Winstuitverlies, waar lotgenoten met verlies elkaar ontmoeten, willen deze weken in de vorm van een digitale enquête een onderzoek doen onder ambtsdragers, pastoraal werkers, gemeenteleden en christelijke hulpverleners over hoe het medeleven en de pastorale zorg na verlies in de kerkelijke gemeente ervaren wordt.

Met de uitkomst van dit onderzoek kunnen ambtsdragers en pastoraal werkers op een bijeenkomst verder worden toegerust in het verlenen van pastorale zorg na een verlies.

Ook aan u en jou die met verlies te maken hebben (gehad), wordt gevraagd om aan het onderzoek mee te doen door de digitale enquête in te vullen. Dit invullen kan via de volgende link https://nl.surveymonkey.com/r/BVN5P9L (versie gemeenteleden) en kost hooguit 10 minuten.

Mocht u nog meer mensen weten met een verlies, wilt u dan dit bericht aan hen doorsturen?

Meedoen aan het onderzoek is mogelijk t/m zaterdag 14 mei. Vragen over dit onderzoek kunnen gesteld worden via het volgende mailadres: pastoraatnaverlies@solcon.nl

De uitkomst van dit onderzoek ‘Pastoraat na verlies’ zal op een toerustingsavond voor ambtsdragers en pastoraal werkers gepresenteerd worden met een reactie hierop.

De presentatie van de resultaten met toelichting zal ook op deze website worden gepubliceerd, zodat u daarvan kan kennis nemen!

Deze toerustingsavond wordt op twee locaties gehouden. Op D.V. vrijdag 17 juni in kerkgebouw ‘De Hoeksteen’, Vellerselaan 1 te Barneveld en op vrijdag 24 juni 2022 in de aula van de Gomarus Scholengemeenschap, Hoefslag 11 te Gorinchem.

De bovengenoemde verenigingen en stichting zijn u en jou dankbaar voor het invullen van de  enquête en hopen dat de resultaten van het onderzoek dienstbaar en tot zegen mogen zijn voor het geheel van onze kerken.

D.V. woensdag 24 maart a.s., aanvang (vervroeg i.v.m. avondklok) 19:00 uur, belegt de Hersteld Hervormde Gemeente Ouderkerk aan den IJssel e.o. een weekdienst met een speciaal thema rond het verlies van gezondheid en/of geliefden.

Op verzoek van Stichting Winstuitverlies is de kerkenraad van deze gemeente bereid gevonden een weekdienst met een speciaal thema te beleggen. Deze dienst, waar ds. P.C. Hoek in voor zal gaan, is een gewone weekdienst voor de gemeente, maar richt zich op een grotere doelgroep.

Voor deze weekdienst gelden de corona-regels met een beperkt aantal bezoekers, maar is online middels live-stream te volgen door getroffenen en betrokkenen bij kanker. Ga naar: https://www.hhgouderkerkeo.nl/

Het bestuur van Winstuitverlies is de kerkenraad zeer erkentelijk dat zij op deze wijze hun medewerking verlenen aan het vanuit Gods Woord bieden van steun en troost bij verlies door kanker. In aanvulling op de leden van de gemeente kan een beperkt aantal bezoekers zich voor deze weekdienst opgegeven middels onderstaand formulier. Wie zich opgeeft wordt op volgorde van opgaaf toegelaten, tot een maximum van 15 bezoekers is bereikt, en krijgt bericht of de dienst daadwerkelijk ook kan worden bijgewoond.